De Nederlandse fruitkalender: welk fruit is per maand in het seizoen

Welk Nederlands fruit is wanneer in het seizoen?

Het Nederlandse fruitjaar begint traag met de laatste appels en peren uit de koelcel, komt in mei op gang met de eerste vollegrondaardbeien, bereikt in juli en augustus zijn breedste aanbod met bessen, kersen en pruimen, en sluit af met de hardfruitoogst van appels en peren in september en oktober. Die laatste oogst wordt vervolgens maandenlang bewaard, waardoor u het grootste deel van het jaar Nederlands fruit kunt kopen, ook als er buiten niets meer groeit.

De volgorde is geen toeval. Elke fruitsoort heeft een eigen bloeiperiode, rijpingsduur en gevoeligheid voor temperatuur, en die biologische klok bepaalt precies in welke maand een vrucht op zijn best is. Wie daarmee rekening houdt, koopt fruit op het moment dat het het meeste smaak en het minste transport achter de rug heeft.

Voorjaar: de overgang van bewaarfruit naar vers fruit

In maart en april is er nog weinig vers Nederlands fruit te vinden. Wat er ligt, is grotendeels bewaarfruit: appels en peren die vorig najaar zijn geoogst en sindsdien in gekoelde cellen liggen. Ze zijn nog prima eetbaar, maar hebben aan frisheid ingeboet vergeleken met de herfst.

De eerste verse aanvoer van het jaar komt uit de kas. Kasaardbeien verschijnen vanaf april in de schappen: Nederlands van herkomst, maar geteeld onder glas en daardoor milder van smaak dan hun latere vollegrondfamilie. Rond eind april en begin mei komen ook de eerste rabarberstelen en de vroegste kersen uit verwarmde of extra beschutte teelt beschikbaar, al blijft het aanbod dan nog beperkt.

Zomer: het hoogtepunt van zacht fruit en steenfruit

Vanaf eind mei komt de vollegrondteelt op gang en dat is de maand waarin het Nederlandse fruitseizoen echt begint. Aardbeien uit de open grond rijpen dan op het ritme van de zon, met juni als absolute piekmaand: het aanbod is het grootst, de prijs het laagst en de smaak het meest uitgesproken. Meer hierover leest u in het artikel over het seizoen van Nederlandse aardbeien.

In de weken daarna volgen de andere zachte vruchten: rode bessen, zwarte bessen, bramen en frambozen, die grotendeels in juni, juli en augustus worden geoogst. Kersen vormen de brug naar het steenfruit en zijn van begin juni tot in augustus verkrijgbaar, met de rassen Kordia en Regina als bekendste vertegenwoordigers. Details over rassen en oogsttijden vindt u in het artikel over het seizoen van Nederlandse kersen. Later in de zomer, vanaf half augustus, komen ook de eerste Nederlandse pruimen beschikbaar, gevolgd door druiven in september.

Waarom juli en augustus zo veelzijdig zijn

In deze twee maanden overlappen meerdere teelten elkaar, wat verklaart waarom de markt en de supermarkt er dan het rijkst gevuld uitzien: - Zacht fruit: bessen, bramen en frambozen op hun hoogtepunt - Steenfruit: de laatste kersen en de eerste pruimen - Vroege appelrassen zoals Santana, die als eerste hardfruit al in augustus geoogst worden

Nazomer en herfst: de hardfruitoogst

September en oktober zijn de maanden van de grote hardfruitoogst. Appelrassen als Elstar en Jonagold worden vanaf half september tot begin oktober geplukt, terwijl perenrassen als Conference al vanaf begin september klaar zijn en late rassen zoals Doyenné du Comice tot in oktober aan de boom blijven. Dit is ook de periode waarin de meeste Nederlandse pruimen en druiven worden geoogst.

Appels en peren die vers van de boom komen, smaken doorgaans directer en sappiger dan exemplaren die al maanden hebben gelegen. Wie het verschil tussen kort en lang bewaard fruit wil begrijpen, vindt uitgebreide achtergrond in het artikel over wanneer Nederlandse appels en peren op hun best zijn.

Winter: bewaarfruit en import vullen het gat

Van november tot in het voorjaar levert de Nederlandse bodem vrijwel geen vers fruit meer. Appels en peren blijven wel het hele jaar verkrijgbaar dankzij gecontroleerde koelcellen, waarin zuurstof- en temperatuurniveaus zo worden geregeld dat de vruchten hun kwaliteit maandenlang behouden. Zo kunt u in januari nog steeds een Nederlandse Jonagold kopen, ook al is die soms al vier maanden eerder geoogst.

Voor fruit dat helemaal niet in Nederland groeit, zoals citrusfruit en bananen, geldt een ander verhaal. Sinaasappels en mandarijnen kennen wel degelijk een oogstseizoen, maar dan in de landen van herkomst rond de Middellandse Zee. Bananen daarentegen worden het hele jaar door geoogst in de tropen en kennen daardoor helemaal geen seizoen, zoals wordt toegelicht in het artikel over de herkomst van bananen en hoe ze narijpen.

Wat betekent dit voor uw boodschappenlijst?

Fruit dat op het hoogtepunt van zijn seizoen wordt gekocht, heeft doorgaans de kortste weg tussen veld en winkel afgelegd en de minste tijd in een koelcel doorgebracht. Dat is meestal terug te proeven in een voller aroma en een hogere prijs-kwaliteitverhouding.

Een paar vuistregels die het hele jaar door werken: - Zacht fruit zoals aardbeien en bessen koopt u het best tussen juni en augustus - Steenfruit zoals kersen en pruimen piekt tussen juni en september - Appels en peren zijn vers het lekkerst vlak na de oogst in september en oktober, maar blijven door bewaring het hele jaar bruikbaar - Fruit dat nooit in Nederland groeit, zoals bananen en veel citrusfruit, kunt u het hele jaar door met een gelijkblijvende kwaliteit kopen

Het Nederlandse klimaat verandert bovendien, wat de traditionele seizoenen langzaam opschuift. Meer daarover leest u in het artikel over hoe klimaatverandering het Nederlandse fruitseizoen verschuift.