Wanneer zijn Nederlandse appels en peren op hun best?

Wanneer zijn Nederlandse appels en peren op hun best?

Nederlandse appels en peren smaken het meest uitgesproken vlak na de oogst, in september en oktober, wanneer de vrucht net van de boom komt en nog niets van zijn aroma heeft verloren. Dankzij gecontroleerde koelcellen kunt u dezelfde oogst echter het hele jaar door kopen, al verschilt de smaakbeleving dan geleidelijk van die van een net geplukte appel of peer.

Dat onderscheid tussen 'vers van de boom' en 'uit de kist' is geen kwaliteitsverschil in de zin van goed of slecht, maar wel een verschil in karakter. Wie weet wanneer welk ras wordt geoogst en hoe bewaring werkt, kan daar bewust rekening mee houden bij de aankoop.

Wanneer worden appels en peren geoogst?

De pluk van het populairste Nederlandse appelras, Elstar, start doorgaans half september en loopt door tot begin oktober. Jonagold, het op een na belangrijkste ras, wordt in dezelfde periode geplukt, van eind september tot begin oktober, en geldt als een van de rassen die zich uitstekend lenen voor langdurige koelbewaring.

Bij de peren is Conference het meest geteelde ras en dat wordt al vanaf begin september geoogst. Conference is zelfbestuivend, draagt betrouwbaar vrucht en is daardoor het meest gangbare ras in Nederlandse boomgaarden. Doyenné du Comice, een fijnproeversras met een sappiger en aromatischer vruchtvlees, wordt later geplukt, meestal in oktober, en heeft na de oogst vaak nog enkele dagen nodig om volledig eetrijp te worden.

Wat is CA-bewaring en waarom kunt u appels het hele jaar kopen?

Direct na de oogst gaan appels en peren in paloxen of kisten naar koelcellen met gecontroleerde atmosfeer, kortweg CA-bewaring. In zo'n cel worden zuurstof, koolstofdioxide en temperatuur nauwkeurig geregeld, meestal rond de nul tot vier graden met een sterk verlaagd zuurstofgehalte. Dat vertraagt de ademhaling van de vrucht en daarmee het rijpingsproces bijna volledig.

Het resultaat is dat een appel die in september is geplukt, in mei van het jaar erop nog steeds verkoopbaar kan zijn, met behoud van stevigheid en een groot deel van de smaak. Zonder deze techniek zou vers Nederlands hardfruit maar enkele weken per jaar beschikbaar zijn; met CA-bewaring wordt dat bijna het hele jaar.

Smaakt een appel uit de kist anders dan er net van de boom?

Ja, en dat verschil zit vooral in de balans tussen zuur en zoet. Een net geoogste appel bevat relatief veel zuren, wat een frisse, uitgesproken smaak geeft. Tijdens de bewaring nemen die zuren geleidelijk af, terwijl de zetmeelvoorraad verder wordt omgezet in suikers. Een appel die na maanden bewaring uit de cel komt, smaakt daardoor vaak zoeter maar minder fris dan diezelfde appel vlak na de pluk.

De stevigheid van de vrucht blijft door CA-bewaring goed op peil, maar het aroma verdwijnt langzaam. Rassen als Elstar en Jonagold zijn juist gefokt om dit verlies zo veel mogelijk te beperken, waardoor ze ook na maanden bewaring nog een herkenbare smaak behouden. Peren werken iets anders: een Conference is bij aankoop vaak nog hard en heeft enkele dagen op het aanrecht nodig om zacht en sappig te worden, ongeacht of hij net geoogst of uit de koelcel komt.

Populaire rassen op een rij

• Elstar: zoetzurig, goed houdbaar, oogst half september tot begin oktober
• Jonagold: zoet en fris, knapperige structuur, oogst eind september tot begin oktober, uitstekend geschikt voor lange bewaring
• Conference: het meest geteelde perenras, zelfbestuivend, oogst vanaf begin september
• Doyenné du Comice: sappiger en aromatischer, oogst in oktober, heeft na aankoop vaak nog narijptijd nodig

Hoe herkent u de leeftijd van het fruit in de winkel?

Een garantie op de exacte plukdatum krijgt u als consument zelden, maar een paar signalen geven wel een indicatie. Appels die nog een stevige, wasachtige waslaag en een strakke schil hebben, zijn doorgaans korter geleden geoogst dan exemplaren met een dofferee, iets zachtere schil. Bij peren is de vuistregel eenvoudiger: harde peren hebben nog narijptijd nodig, terwijl peren die al enigszins meegeven bij lichte druk bij de steel eerder eetrijp zijn.

Wie liever met zekerheid vers hardfruit koopt, doet dat het best in de weken direct na de oogst, dus in de tweede helft van september en in oktober. Voor de rest van het jaar geldt dat bewaarfruit weliswaar iets van zijn frisheid inlevert, maar in ruil daarvoor het hele jaar door beschikbaar blijft. Meer over de bredere fruitkalender leest u in het overzicht van welk Nederlands fruit wanneer in het seizoen is, en wie de smaakverschillen tussen appelrassen verder wil uitpluizen, vindt die in het artikel over het verschil tussen zoete en zure appelsoorten. Voor het herkennen van perenrassen is er het overzicht van soorten peren herkennen aan vorm, kleur en smaak.